dostepnoscshopifywcageaapolska-ustawa

Ustawa o zapewnianiu dostępności 2025: Shopify, 12 punktów

12-punktowa lista kontrolna z ustawy o zapewnianiu dostępności (Dz.U. 2024 poz. 731) dla sklepów Shopify: kroki weryfikacji, kod i pułap sankcji.

Autor: Radoslaw Fedorczuk11 min czytania

Ustawa z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu dostępności niektórych produktów i usług (Dz.U. 2024 poz. 731) zobowiązuje od 28 czerwca 2025 r. polskich sprzedawców prowadzących sklepy Shopify ponad progiem mikroprzedsiębiorstwa (powyżej 10 zatrudnionych LUB powyżej 2 mln EUR rocznego obrotu) do spełniania kryteriów WCAG 2.1 AA przez harmonizowaną normę EN 301 549. Kary pieniężne sięgają 10-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, nie więcej niż 10% obrotu (art. 73 ustawy z 2024 r.). Poniższa 12-punktowa lista kontrolna obejmuje wszystkie wymagania weryfikowane przez organy nadzoru rynku.

Podstawa prawna i zakres stosowania

Ustawa z 26 kwietnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 731) transponuje do polskiego porządku prawnego dyrektywę 2019/882 (European Accessibility Act). Art. 4 określa wyłączenia stosowania ustawy. Art. 5 jest słowniczkiem pojęć. Sklepy internetowe wchodzą w zakres jako "usługi handlu elektronicznego" (definicja w art. 5 pkt 32), do których oprócz ogólnych wymagań stosuje się art. 18 ustawy.

Wyłączone z zakresu są usługi mikroprzedsiębiorców (art. 4 pkt 1 ustawy). Definicja mikroprzedsiębiorcy w polskim prawie pochodzi z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców: przedsiębiorca, który w co najmniej jednym roku z dwóch ostatnich lat obrotowych zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników ORAZ osiągał roczny obrót netto albo sumę aktywów bilansu nieprzekraczające równowartości 2 milionów EUR. Oba warunki muszą być spełnione łącznie. Polski sprzedawca Shopify z ośmioma zatrudnionymi i obrotem 3 milionów EUR podlega ustawie w pełnym zakresie.

Nadzór rynku prowadzi Prezes Zarządu PFRON oraz właściwe organy nadzoru rynku, o których mowa w art. 38 ust. 3 ustawy. Fundacja Widzialni od 2008 r. monitoruje zgodność polskich serwisów internetowych z WCAG i publikuje raporty roczne.

Należy odróżnić tę ustawę od starszej ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz.U. 2019 poz. 1696). Ustawa z 2019 r. dotyczy podmiotów publicznych. Ustawa z 2024 r. obejmuje sektor prywatny i to ona ma znaczenie dla sklepów Shopify.

12 punktów obowiązkowych w skrócie

Nr Wymaganie Norma Miejsce w Shopify
1 Kontrast tekstu 4,5:1 EN 301 549, WCAG 1.4.3 base.css, zmienne CSS
2 Kontrast elementów UI 3:1 EN 301 549, WCAG 1.4.11 Przyciski, pola formularzy
3 Teksty alternatywne EN 301 549, WCAG 1.1.1 Zdjęcia produktów, banery
4 Pełna obsługa klawiaturą EN 301 549, WCAG 2.1.1 Megamenu, modale
5 Widoczny wskaźnik fokusu EN 301 549, WCAG 2.4.7 Globalny CSS
6 Minimalna powierzchnia klikalna 24×24 px EN 301 549, WCAG 2.5.8 Paginacja, ikony
7 Etykiety pól formularzy EN 301 549, WCAG 3.3.2 Newsletter, logowanie, kasa
8 Język strony EN 301 549, WCAG 3.1.1 <html lang="pl">
9 Spójna nawigacja EN 301 549, WCAG 3.2.3 Nagłówek, stopka motywu
10 Poprawne ARIA EN 301 549, WCAG 4.1.2 Niestandardowe sekcje
11 Publiczna informacja o dostępności usługi art. 32 ust. 2 pkt 1 + art. 33 ustawy Regulamin lub osobna strona
12 Mechanizm zgłaszania problemów art. 7 ust. 1 lit. b dyrektywy EAA Kontakt, e-mail

Punkt 1: Kontrast tekstu co najmniej 4,5:1

WCAG 1.4.3 wymaga współczynnika kontrastu 4,5:1 dla tekstu zwykłego względem tła i 3:1 dla tekstu dużego (od 18 pt lub 14 pt pogrubionego). Wymaganie obejmuje EN 301 549 v3.2.1, do której odsyła ustawa z 2024 r.

Jak to sprawdzić w Shopify: w przeglądarce trzeba kliknąć prawym przyciskiem myszy w akapit tekstu i wybrać "Zbadaj". W Chrome DevTools, obok właściwości color:, pojawi się prostokąt z liczbą oznaczającą współczynnik kontrastu. Żółta lub czerwona ikona oznacza naruszenie.

Naruszenia tego kryterium pojawiają się typowo w drobnym tekście drugorzędnym (opisy produktów pod tytułem, metadane w karuzelach, fragmenty w stopce), gdzie szary kolor pasujący wzrokowo do białego tła ma faktyczny kontrast pomiędzy 4 a 4,5:1. Wartości konkretnych zmiennych CSS różnią się między motywami i wersjami, więc weryfikacja w narzędziu typu Chrome DevTools jest pierwszą rzeczą do zrobienia.

Punkt 2: Kontrast nie-tekstowych elementów UI 3:1

WCAG 1.4.11 obejmuje elementy operacyjne i obiekty graficzne niosące znaczenie. Obramowania pól formularzy, wskaźniki fokusu, ikony funkcjonalne i wykresy muszą mieć współczynnik kontrastu 3:1 wobec przylegających kolorów.

W motywach Shopify najczęściej padają: stany hover drugorzędnych przycisków (skok jasności poniżej 3:1), obramowania pól wpisywania w zapisach do newslettera (zwykle #e5e5e5 na białym, czyli 1,3:1) oraz przyciski w stanie wyszarzonym.

Punkt 3: Teksty alternatywne dla obrazów informacyjnych

WCAG 1.1.1 wymaga, by każdy obraz przenoszący informację miał tekstowy odpowiednik. W Shopify pole alt edytuje się dla każdego zdjęcia produktu w panelu administracyjnym pod "Produkty > Multimedia > Edytuj tekst alternatywny". Banery i obrazy lookbookowe otrzymują tekst alt w ustawieniach sekcji motywu.

Obrazy dekoracyjne otrzymują puste alt="". To poprawne oznaczenie zgodnie z WCAG. Brak atrybutu alt jest naruszeniem, puste alt="" jest zgodne.

Brak tekstu alternatywnego należy do najczęściej wykrywanych naruszeń w skali globalnej, co rok po roku pokazuje raport WebAIM Million. W sklepach Shopify problem narasta tam, gdzie obrazy produktów wgrywane są przez CSV i import nie zawiera pola alt.

Punkt 4: Pełna obsługa klawiaturą

WCAG 2.1.1 wymaga, by każda funkcja serwisu była dostępna z klawiatury, bez myszy. Obejmuje to menu nawigacyjne, filtry w kolekcjach, dodawanie do koszyka, dialogi modalne i kasę.

Krok weryfikacji: trzeba odłożyć mysz i poruszać się po sklepie wyłącznie klawiszem Tab i Enter. Trzeba dotrzeć do każdego linku, wypełnić każde pole, uruchomić każdy przycisk i zamknąć każde okno modalne. Jeśli fokus zostaje "uwięziony" w modalu lub znika za otwartym menu, to naruszenie.

Megamenu w motywach premium zawodzą tu najczęściej. Jeśli podmenu otwiera się tylko po najechaniu myszą i nie zawiera logiki aria-expanded, jest niedostępne dla użytkowników klawiatury.

Punkt 5: Widoczny wskaźnik fokusu

WCAG 2.4.7 wymaga widocznego wzrokowo wskaźnika fokusu dla każdego elementu interaktywnego. To ramka lub cień, który pojawia się, gdy element zostanie podświetlony klawiszem Tab.

Najczęstsze naruszenie w motywach Shopify to globalna reguła CSS *:focus { outline: none; }. Usuwa natywny pierścień fokusu przeglądarki i nie zastępuje go alternatywą. Trzeba sprawdzić plik base.css własnego motywu (i ewentualne pliki CSS dodawane przez aplikacje) pod kątem tej reguły lub jej wariantów.

Poprawka: usunąć regułę albo zastąpić ją czymś w stylu *:focus-visible { outline: 2px solid currentColor; outline-offset: 2px; }.

Punkt 6: Minimalna powierzchnia klikalna 24×24 px

WCAG 2.5.8 (nowość w WCAG 2.2) wymaga, by interaktywne elementy obsługi miały minimum 24×24 pikseli CSS. Wyjątkiem są elementy osadzone w tekście ciągłym (linki) oraz elementy, których wielkość narzuca user agent.

W Shopify zawodzi tu niemal każdy motyw: kropki paginacji w karuzelach (typowo 8×8 px), ikony mediów społecznościowych w stopce (typowo 20×20 px) oraz symbole zamykające w mini-koszykach (typowo 16×16 px).

Punkt 7: Etykiety pól formularzy

WCAG 3.3.2 wymaga, by każde pole formularza miało programowo powiązaną etykietę. W HTML oznacza to <label for="id"> z odpowiadającym id przy polu, albo atrybut aria-label na polu.

Sam atrybut placeholder nie spełnia tego wymagania. Pole z placeholder="Adres e-mail" bez widocznej etykiety jest niezgodne. Brakujące lub puste etykiety pól formularzy są od lat jednym z czterech najczęściej wykrywanych automatycznie błędów wg corocznego WebAIM Million.

Punkt 8: Język strony

WCAG 3.1.1 wymaga, by główny język każdej strony był zadeklarowany programowo. Element <html> musi mieć atrybut lang, czyli <html lang="pl"> dla strony polskojęzycznej.

W Shopify oznaczenie ustawia się przez zmienną w theme.liquid. Standardowa zmienna {{ request.locale.iso_code }} zwraca poprawną wartość, o ile sklep jest skonfigurowany w panelu z językiem głównym polskim.

Punkt 9: Spójna nawigacja

WCAG 3.2.3 wymaga, by powtarzające się mechanizmy nawigacji pojawiały się na każdej stronie w tym samym względnym położeniu. W Shopify oznacza to, że nagłówek i stopka muszą być identycznie umieszczone na stronie głównej, na stronach produktów, na stronach kolekcji i w kasie.

Standaryzacja motywu rozwiązuje ten problem automatycznie w większości przypadków. Problemy pojawiają się, gdy poszczególne szablony (product.json, collection.json) podpięły zmienioną sekcję nagłówka.

Punkt 10: Poprawne ARIA

WCAG 4.1.2 wymaga, by dla niestandardowych elementów interaktywnych dało się programowo ustalić nazwę, rolę i wartość. Dotyczy każdej własnej sekcji, która nie sięga po natywne elementy HTML (button, input, a).

Typowe naruszenie: <div onclick=""> jako pseudo-przycisk. Poprawne jest <button> albo <div role="button" tabindex="0" aria-label="opis"> z dodatkową logiką obsługi klawiatury.

Punkt 11: Publiczna informacja o dostępności usługi

Art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy z 2024 r. wymaga, by usługodawca w regulaminie świadczenia usług lub innym równoważnym dokumencie podał do publicznej wiadomości informacje o oferowanej usłudze, niezbędne do korzystania z niej i o tym, w jaki sposób usługa spełnia wymagania dostępności. Art. 33 ust. 1 doprecyzowuje, że ta informacja zawiera m.in. opis aktualnego stanu zapewnienia warunków korzystania z usługi przez osoby ze szczególnymi potrzebami.

W Shopify informację tę publikuje się jako osobną stronę pod adresem /pages/deklaracja-dostepnosci lub w regulaminie sklepu, podpiętą w stopce. Opublikowana informacja, nawet jeśli dokumentuje trwające prace, świadczy zgodnie z praktyką nadzoru rynku o dobrej wierze i zmniejsza ryzyko eskalacji w razie skargi.

Punkt 12: Mechanizm zgłaszania problemów

Art. 7 ust. 1 lit. b dyrektywy 2019/882 (EAA) wymaga mechanizmu, przez który użytkownicy mogą zgłaszać bariery. Wystarczy adres e-mail kontaktowy, pod warunkiem, że jest aktywnie monitorowany i na zgłoszenia są udzielane odpowiedzi.

Ryzyko kar pieniężnych

Art. 73 ustawy z 2024 r. wprowadza kary pieniężne za naruszenia wymagań dostępności i obowiązków podmiotów gospodarczych. Najważniejsze:

Naruszenie Maksymalna kara
Niespełnianie wymagań dostępności usługi (art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. a) do 10-krotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, nie więcej niż 10% obrotu
Wprowadzenie do obrotu produktu niezgodnego z wymaganiami (art. 73 ust. 1 pkt 1 lit. a) do 10-krotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, nie więcej niż 10% obrotu
Nieprzekazanie informacji żądanych przez Prezesa Zarządu PFRON (art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b) do 10-krotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, nie więcej niż 10% obrotu

Pułap 10-krotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego zależy od aktualnej wartości publikowanej przez Prezesa GUS w "Monitorze Polskim". Niezależnie od kar administracyjnych, konsumenci mogą wystąpić z roszczeniami cywilnymi, a w postępowaniach grupowych (ustawa z dnia 17 grudnia 2009 r., Dz.U. 2010 nr 7 poz. 44) ryzyko finansowe rośnie wielokrotnie.

Co zrobić w ciągu najbliższych 30 dni

  1. Ustalić, czy firma przekracza próg mikroprzedsiębiorstwa z art. 4 ustawy z 2024 r.
  2. Przeprowadzić skan automatyczny na stronie głównej, jednej kolekcji, jednej stronie produktu i w koszyku. AccessifyAI udostępnia skan dedykowany Shopify w Shopify App Store.
  3. Opublikować deklarację dostępności, nawet jeśli dokumentuje trwające prace.
  4. Naprawić w pierwszej kolejności trzy najczęstsze błędy: brakujące teksty alt, brakujące etykiety pól formularzy, niski kontrast tekstu.
  5. Zaplanować ponowny audyt co kwartał oraz po każdej publikacji nowej wersji motywu i instalacji nowej aplikacji.

Aktualne stanowiska i raporty branżowe na temat dostępności polskich sklepów internetowych można znaleźć na widzialni.org.

Najczęściej zadawane pytania

Czy ustawa obowiązuje, jeśli mój sklep Shopify nie jest zarejestrowany w Polsce?

Tak. Art. 5 pkt 35 ustawy z 2024 r. definiuje usługodawcę jako podmiot świadczący usługę lub oferujący świadczenie usługi konsumentowi na terytorium Unii Europejskiej. Nie wymaga siedziby w Polsce. Amerykański sprzedawca Shopify, który sprzedaje do Polski, podlega ustawie, o ile przekracza próg mikroprzedsiębiorstwa.

Który organ wymierza sankcję?

Kary pieniężne nakładają Prezes Zarządu PFRON lub właściwy organ nadzoru rynku w drodze decyzji, o których mowa w art. 56 ust. 1 albo art. 65 ust. 1 ustawy z 2024 r. (podstawa kar pieniężnych: art. 73 ust. 3 ustawy). Postępowanie wszczyna się z urzędu, najczęściej po skardze konsumenta lub po raporcie organizacji monitorującej, takiej jak Fundacja Widzialni.

Jakie jest realne ryzyko otrzymania sankcji?

Skonsolidowanego, publicznego rejestru sankcji wydanych przez PFRON na podstawie ustawy z 2024 r. brak na dzień publikacji tego artykułu. Konkretne kwoty krążące w internecie wymagają weryfikacji u źródła, najlepiej w komunikacie samego PFRON-u. W praktyce postępowań nadzoru rynku oczekiwana jest sekwencja: wezwanie do usunięcia naruszeń z terminem, dopiero potem sankcja. Niezależnie od ryzyka sankcyjnego, wcześniej wystąpić może roszczenie konsumenckie albo abmahnowanie z UWG-podobnych przepisów konkurencji.

WCAG 2.2 czy WCAG 2.1?

Ustawa z 2024 r. odsyła przez dyrektywę 2019/882 do harmonizowanej normy EN 301 549 v3.2.1. Norma odwołuje się do WCAG 2.1 AA. WCAG 2.2 nie jest formalnie wymagane, ale jest uznawane za aktualny stan techniki. Aktualizacja EN 301 549 do WCAG 2.2 jest oczekiwana.

Czy nakładka dostępności chroni przed sankcją?

Nie. Nakładki nie naprawiają naruszeń w kodzie źródłowym, jedynie pokrywają stronę warstwą wspomagającą. Fundacja Widzialni od lat odradza nakładki, a w 2025 r. amerykańska FTC nałożyła na firmę accessiBe karę 1 000 000 USD za reklamę "100 procent zgodne". W razie skargi organ nadzoru zbada kod źródłowy strony, a nie nakładkę.

Czy dostawca motywu odpowiada zamiast mnie?

Nie. Art. 5 pkt 35 ustawy z 2024 r. definiuje usługodawcę jako podmiot świadczący usługę konsumentowi (a więc handlowca prowadzącego sklep). Art. 32 ustawy precyzuje obowiązki usługodawcy w zakresie zapewnienia zgodności usługi. Zakup motywu od osób trzecich nie przenosi odpowiedzialności. Można dochodzić regresu w stosunkach cywilnoprawnych z deweloperem, ale wobec organu nadzoru odpowiada usługodawca.

Jak często sprawdzać?

Art. 32 ust. 2 pkt 4 ustawy z 2024 r. wymaga, by usługodawca uwzględniał zmiany dotyczące oferowania lub świadczenia usługi, zmiany wymagań dostępności oraz zmiany w normach zharmonizowanych, na podstawie których deklaruje się zgodność usługi. Jednorazowy audyt nie wystarczy. Fundacja Widzialni rekomenduje pełny audyt co kwartał oraz ponowny audyt po każdej publikacji motywu i po instalacji nowej aplikacji w sklepie.

Podsumowanie

Ustawa z 26 kwietnia 2024 r. nakłada na wszystkich polskich sprzedawców Shopify ponad progiem mikroprzedsiębiorstwa obowiązek spełniania kryteriów WCAG 2.1 AA przez harmonizowaną normę EN 301 549. 12 punktów tej listy kontrolnej pokrywa wszystkie wymagania, które realnie weryfikuje PFRON. Usunięcie trzech najczęstszych naruszeń (teksty alt, etykiety pól, kontrast tekstu) zajmuje w typowym sklepie Shopify mniej niż dwadzieścia godzin pracy i znacząco obniża ryzyko skargi.

Udostępnij:

Otrzymuj porady o dostępności pocztą

Jedna krótka wiadomość miesięcznie z nowymi poradnikami i aktualizacjami dotyczącymi dostępności w Shopify. Bez spamu, w każdej chwili możesz zrezygnować.

Ustawa o zapewnianiu dostępności 2025: Shopify, 12 punktów | AccessifyAI